TruyenDat.comTruyền Đạt
Giọng nói, ánh mắt, cử chỉ

Cách cầm micro khi phát biểu: khoảng cách, góc cầm và xử lý tiếng hú

Cầm micro cầm tay, micro cài áo, micro chân đế đúng cách: khoảng cách đến miệng, góc cầm, thử âm trước giờ, xử lý tiếng hú và khi micro bất ngờ tắt.

A Vietnamese woman in an ao dai holding a handheld microphone at a hall podium during a company anniversary, three-quarter view from the side aisle, warm stage lights

Cầm micro đúng là giữ micro cách miệng khoảng một nắm tay, đầu micro hướng thẳng vào miệng hoặc hơi chếch xuống cằm, và giữ nguyên khoảng cách đó suốt bài nói. Phần lớn sự cố khi phát biểu, như tiếng lúc to lúc nhỏ, tiếng phì hơi hay tiếng hú, đến từ việc khoảng cách và góc micro thay đổi khi người nói quay đầu hoặc khoa tay.

Tình huống trong bài: chị Lan, trưởng phòng hành chính, được giao phát biểu năm phút trong lễ kỷ niệm mười năm thành lập công ty ở một hội trường thuê, khoảng hai trăm khách. Chị chưa từng cầm micro trước đông người, và lo nhất là tiếng hú hoặc micro tắt giữa chừng. Bạn sẽ có cách cầm từng loại micro, lịch thử âm trước giờ, bảng xử lý sự cố và câu mẫu để nói khi có trục trặc.

Ba loại micro hay gặp và cách dùng từng loại

Trước buổi nói, hỏi ban tổ chức xem bạn sẽ dùng loại nào. Mỗi loại có cách cầm và lỗi riêng.

Loại microCách dùngLỗi hay gặp
Micro cầm tayCầm thân micro bằng cả bàn tay, khoảng giữa thân, cách miệng một nắm tay, đầu micro hướng vào miệngCầm vào phần lưới đầu micro, hạ micro xuống ngực khi nói, vung micro theo cử chỉ
Micro chân đế ở bụcChỉnh chiều cao trước khi nói, đầu micro ngang cằm, cách miệng một gang tayCúi xuống nói vào micro thấp, quay sang hai bên khiến tiếng mất
Micro cài áoCài ở giữa ngực, cách cằm khoảng một gang tay, phía áo hướng về khán giả nhiều hơnCài lệch một bên rồi quay đầu sang bên kia, áo khoác cọ vào micro gây sột soạt
Micro đeo tai (choàng má)Đầu micro đặt ở khoé miệng, không chạm môiĐặt ngay trước miệng gây tiếng phì hơi khi nói chữ có phụ âm bật

Chị Lan được sắp xếp dùng micro cầm tay ở bục có chân đế. Chị quyết định để micro trên chân đế cho phần đọc lời chào và cảm ơn, rồi cầm lên khi kể lại kỷ niệm của công ty để có thể bước ra khỏi bục một chút. Đây là cách kết hợp hay: chân đế giữ khoảng cách ổn định, cầm tay cho phép di chuyển.

Cầm micro cầm tay đúng cách trong năm bước

Micro cầm tay là loại phổ biến nhất trong hội trường, tiệc cưới, lễ kỷ niệm. Tập năm bước này với một vật thay thế như chiếc lược hay cái điều khiển ở nhà là được.

  1. Cầm micro bằng tay không thuận, để tay thuận rảnh làm cử chỉ và cầm giấy ghi chú.
  2. Nắm ở khoảng giữa thân micro, không chạm vào phần lưới ở đầu và không bịt phần đuôi (nhiều micro không dây có ăng-ten ở đuôi).
  3. Đưa micro lên sao cho đầu micro cách miệng khoảng một nắm tay, hơi chếch xuống phía cằm để tránh hơi thở thổi thẳng vào.
  4. Khuỷu tay cầm micro áp nhẹ vào sườn. Tư thế này giữ micro cố định, tay không mỏi và micro không bị vung theo cử chỉ.
  5. Khi quay đầu nhìn sang trái hoặc phải khán phòng, xoay cả micro theo miệng. Micro phải luôn đi theo miệng, không phải miệng đi tìm micro.

Bước cuối là bước hay quên nhất. Người nói nhìn sang một bên khán phòng nhưng micro vẫn đứng yên ở giữa, nên nửa câu nghe to, nửa câu mất tiếng. Hãy tưởng tượng micro được buộc vào cằm bằng một sợi dây vô hình.

Lịch thử âm trước giờ phát biểu

Thử âm không phải việc của riêng kỹ thuật viên. Người nói cần tự cảm nhận giọng mình qua loa trước khi khán phòng đông người.

Thời điểmViệc làmCâu thử
Trước giờ khai mạc khoảng ba mươi đến bốn mươi lăm phútĐứng đúng chỗ sẽ đứng, cầm đúng micro sẽ dùng"Kính thưa quý vị, (dừng) hôm nay là ngày kỷ niệm mười năm."
Cùng lúcNhờ một người đứng cuối hội trường giơ tay báo to hay nhỏNói câu đầu của bài thật, giọng bình thường
Cùng lúcĐi thử một vòng quanh khu vực sẽ đứng để biết chỗ nào gần loa gây húNói vài chữ khi đi, dừng ngay nếu nghe tiếng rít
Cùng lúcHỏi kỹ thuật viên: micro dự phòng ở đâu, ai sẽ đưa nếu micro tắtKhông cần câu thử
Ngay trước khi lênKiểm tra công tắc micro đang bật, không chạm vào đầu microKhông gõ, không thổi vào micro

Đừng gõ ngón tay hay thổi vào micro để thử. Tiếng gõ dội ra loa rất lớn và có thể làm hỏng micro. Thay vào đó, nói một câu bình thường ở âm lượng bạn sẽ dùng thật. Nếu buổi tổ chức không cho thử trước, hãy nói câu đầu tiên chậm và quan sát hàng ghế cuối.

Tiếng hú và tiếng rè: vì sao xảy ra và làm gì

Tiếng hú xảy ra khi micro "nghe" được chính loa. Âm từ loa đi vào micro, lại phát ra loa, vòng lặp đó tạo tiếng rít cao. Nó hay xảy ra khi người nói bước ra phía trước loa hoặc hướng micro về phía loa.

Khi nghe tiếng hú, lùi lại và hạ micro. Bước lùi về phía sau loa, đồng thời hướng đầu micro xuống sàn trong một giây. Tiếng hú thường tắt ngay. Rồi đưa micro lên và nói tiếp, không cần xin lỗi dài dòng.

Đừng che lưới micro bằng lòng bàn tay. Nhiều người tưởng bịt đầu micro sẽ làm im, thực tế lại dễ làm hú to hơn. Cầm thân micro, không chạm phần lưới.

Tiếng phì hơi là do micro quá gần và thẳng miệng. Các chữ bắt đầu bằng "p", "b", "ph", "th" thổi luồng hơi mạnh. Chếch micro xuống cằm một chút là hết.

Tiếng rè, chập chờn thường do pin hoặc dây. Báo bằng ánh mắt hoặc cử chỉ cho kỹ thuật viên. Trong lúc chờ, nói chậm lại, tiến gần khán giả hơn để giọng tự nhiên bù vào.

Khi micro tắt giữa chừng: kịch bản ba mươi giây

Micro tắt là chuyện có thể xảy ra ở bất kỳ hội trường nào, và khán giả không trách người nói. Điều họ nhớ là cách bạn xử lý. Chị Lan chuẩn bị sẵn một kịch bản ngắn và tập trước một lần, để khi chuyện xảy ra, chị không phải nghĩ.

Giây đầu tiên, dừng nói, đừng cố hét to để thay micro. Nhìn về phía kỹ thuật viên, giơ nhẹ micro lên ra hiệu. Giây thứ năm, mỉm cười và nói to bằng giọng tự nhiên với hàng ghế đầu: "Micro đang nghỉ giải lao một chút, mình chờ anh kỹ thuật vài giây nhé." Câu nói nhẹ nhàng này làm khán phòng cười và hạ không khí căng thẳng.

Nếu micro dự phòng tới nhanh, tiếp tục từ câu bạn đang nói dở, nhắc lại vài chữ trước đó để khán giả nối mạch: "Như mình vừa nói, mười năm trước công ty chỉ có…". Nếu sau khoảng ba mươi giây vẫn chưa có micro và phòng không quá lớn, bước xuống gần khán giả hơn, nói bằng giọng tự nhiên thật rõ, rút gọn bài nói về ý chính và lời cảm ơn.

Điều quan trọng là đã biết trước micro dự phòng nằm ở đâu và ai sẽ đưa. Câu hỏi này mất mười giây lúc thử âm nhưng tiết kiệm cho bạn cả phút lúng túng trên bục.

Đang nói và nói lại thành: thói quen với micro

Những thói quen dưới đây làm khán giả khó nghe hoặc mất tập trung. Hầu hết sửa được ngay khi bạn biết mình đang mắc.

Đang làmLàm lại thành
Mở đầu bằng "A lô, a lô, nghe rõ không ạ?"Nói thẳng câu chào bằng giọng bình thường; nếu cần, thử âm trước giờ
Hạ micro xuống ngực khi xúc động hoặc cườiGiữ micro ở vị trí cũ, nếu cần ngừng thì ngừng nói chứ không ngừng micro
Đổi micro qua lại hai tay liên tụcCầm một tay suốt bài, tay kia làm cử chỉ hoặc cầm ghi chú
Nói to hơn khi có micro vì sợ không ngheNói âm lượng như nói chuyện với người cách ba bước, để loa làm phần khuếch đại
Vừa nói vừa đưa micro cho người khácNói xong câu, dừng, rồi mới trao micro, đầu micro hướng xuống

Đặc biệt với lời mở đầu "a lô", nó là phản xạ của nhiều người khi cầm micro, nhưng làm bài phát biểu bắt đầu như một buổi thử máy. Nếu không chắc micro đang bật, hãy nhìn đèn tín hiệu trên thân micro hoặc hỏi kỹ thuật viên bằng ánh mắt trước khi lên tiếng.

Bài tập tối nay với một "micro giả"

Không có micro thật ở nhà cũng không sao. Một chiếc lược, chai nước nhỏ hay cái điều khiển ti vi là đủ để tập thói quen tay.

  1. Cầm "micro" đúng tư thế: tay không thuận, giữa thân, cách miệng một nắm tay, khuỷu tay áp sườn.
  2. Nói to phần mở đầu bài phát biểu, đồng thời quay đầu nhìn ba điểm trong phòng: bên trái, giữa, bên phải. Kiểm tra trong gương xem "micro" có đi theo miệng không.
  3. Tập động tác lùi lại và hướng micro xuống sàn, như khi có tiếng hú. Làm ba lần để thành phản xạ.
  4. Tập kịch bản micro tắt: dừng, ra hiệu, nói câu đùa nhẹ, chờ, rồi nối lại câu đang dở.
  5. Nhờ người thân quay video hai phút, xem lại tay cầm micro có bị vung hay hạ xuống không.

Chị Lan tập hai tối. Trong buổi lễ, micro không gặp sự cố nào, nhưng chị nói chuyện tự tin hơn hẳn vì biết mình đã có sẵn cách xử lý. Cảm giác "có đường lui" là một trong những thứ giúp bớt hồi hộp hiệu quả nhất.

Nói qua loa khác nói giọng tự nhiên ở đâu

Âm lượng: nói như với người cách ba bước. Có micro thì không cần đẩy giọng. Nói to quá làm loa rè và giọng nghe gắt. Việc chỉnh âm lượng loa là của kỹ thuật viên, còn bạn giữ giọng ổn định.

Tốc độ: chậm hơn một chút. Hội trường lớn có tiếng vang, chữ trước chưa tắt chữ sau đã tới. Nói chậm hơn ngày thường và dừng rõ ở cuối câu để tiếng vang kịp tan.

Tiếng cười, tiếng ho: quay micro đi. Khi cần ho hay hắng giọng, đưa micro ra xa và quay mặt sang bên. Tiếng ho qua loa vang to hơn nhiều so với tiếng ho thật.

Phụ âm cuối: rõ nhưng không bật mạnh. Micro khuếch đại cả tiếng bật hơi. Nói rõ phụ âm cuối nhưng nhẹ nhàng, không cần nhấn từng chữ như khi nói không micro trong phòng rộng.

Tiếng giấy: dùng thẻ cứng. Lật tờ giấy mỏng sát micro tạo tiếng sột soạt khắp hội trường. Chị Lan chép dàn ý ra ba tấm thẻ bìa cứng cỡ lòng bàn tay, chuyển thẻ bằng tay không cầm micro.

Câu hỏi thường gặp

Nên cầm micro cách miệng bao xa?

Khoảng một nắm tay với micro cầm tay, và giữ khoảng cách đó ổn định suốt bài. Nếu giọng bạn to hoặc hay cười lớn, có thể xa hơn một chút. Quan trọng nhất là không đưa micro ra vào liên tục.

Vì sao micro bị hú khi mình bước lên phía trước?

Vì micro đã đi vào vùng phát âm của loa và thu lại chính âm thanh từ loa. Hãy đứng sau hàng loa, và khi nghe tiếng rít thì lùi lại, hướng micro xuống sàn một giây rồi nói tiếp.

Micro cài áo nên cài ở đâu?

Giữa ngực, cách cằm khoảng một gang tay, tránh chỗ có vòng cổ, cà vạt hay vạt áo khoác dễ cọ vào. Nếu bạn hay quay về một phía khán phòng, cài lệch nhẹ về phía đó.

Có nên vừa cầm micro vừa cầm giấy ghi chú không?

Được, nhưng mỗi tay một việc: tay không thuận cầm micro, tay thuận cầm giấy. Dùng thẻ giấy nhỏ, cứng thay vì tờ A4 mỏng để tránh tiếng sột soạt và tay không run thấy rõ.

Giọng nghe qua loa lạ quá, có phải mình nói sai không?

Không. Hầu như ai nghe giọng mình qua loa lần đầu cũng thấy lạ, vì bình thường bạn nghe giọng mình qua xương đầu. Thử âm trước giờ giúp bạn quen với giọng qua loa để không bị bất ngờ khi bắt đầu nói.

Khi trao micro cho người khác phát biểu thì làm thế nào cho lịch sự?

Nói xong câu giới thiệu người tiếp theo, dừng một nhịp, rồi đưa micro bằng hai tay hoặc tay phải có tay trái đỡ, đầu micro hướng xuống. Không nói thêm trong lúc trao để tránh tiếng nói bị cắt nửa chừng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138