TruyenDat.comTruyền Đạt
Thuyết trình trong công việc

Trình bày đề xuất xin duyệt: dàn ý một trang để người duyệt quyết ngay trong buổi họp

Cách trình bày đề xuất xin duyệt ngân sách hay dự án: nói câu xin ngay đầu, ví dụ tính hoàn vốn, ba phương án so sánh, rủi ro và câu chốt quyết định.

A Vietnamese warehouse supervisor in a polo shirt leans forward across a small office desk explaining to two seated managers, a closed folder between them, over-the-shoulder shot, daylight

Muốn đề xuất được duyệt ngay trong buổi họp, hãy nói rõ ở câu đầu bạn xin quyết định gì và bao nhiêu tiền, rồi chứng minh bằng ba thứ: lợi ích tính ra được, phương án so sánh, và rủi ro đã lường trước. Người duyệt không ngại chi tiền; họ ngại quyết khi chưa thấy hết các ngả. Một bài trình bày cho họ thấy đủ các ngả trong mười phút sẽ dễ được gật hơn một bài hùng hồn mà thiếu phép so sánh.

Bài này đưa dàn ý một trang, cách nói về con số chi phí – lợi ích, bảng ba phương án, cách nói rủi ro trước khi bị hỏi và câu chốt khi người duyệt còn lưỡng lự. Tình huống: anh Phong, trưởng kho, có mười phút với giám đốc và kế toán trưởng để xin bốn trăm hai mươi triệu đồng thay hệ thống kệ cũ.

Người duyệt cần nghe năm điều, theo thứ tự này

Bạn xin quyết định gì. Một câu, có con số, có mốc: “Em xin duyệt bốn trăm hai mươi triệu để thay kệ khu soạn hàng, lắp trong tháng một.” Người duyệt nghe câu này đầu tiên sẽ đọc mọi phần sau như bằng chứng cho nó, thay vì vừa nghe vừa đoán bạn định xin gì.

Vì sao bây giờ. Điều gì đang tốn tiền hoặc sắp hỏng nếu không làm. Anh Phong nói: “Mỗi tháng kho trả hai mươi tám triệu tiền làm thêm giờ và bảy triệu tiền đơn giao sai phải đổi lại.”

Được gì, tính ra số. Lợi ích quy về tiền, về giờ, hoặc về một chỉ số người duyệt quan tâm. Lợi ích chỉ nói bằng tính từ như “hiệu quả hơn”, “chuyên nghiệp hơn” hầu như không thuyết phục được kế toán trưởng.

Còn cách nào khác. Ít nhất hai phương án khác, kể cả phương án không làm gì. Thiếu phần này, người duyệt sẽ tự nghĩ ra phương án khác và hỏi, lúc đó bạn bị động.

Rủi ro và cách đỡ. Điều gì có thể sai, sai thì mất bao nhiêu, bạn đã chuẩn bị gì. Nói phần này trước khi bị hỏi cho thấy bạn đã nghĩ kỹ, và thường làm cuộc hỏi đáp ngắn đi một nửa.

Một ghi chú về thứ tự. Nhiều người để câu xin ở cuối như một màn kết bất ngờ. Trong phòng họp duyệt ngân sách, bất ngờ không có lợi; người duyệt cần biết số tiền ngay để nghe phần còn lại bằng con mắt đúng.

Dàn ý một trang mang vào phòng họp

Anh Phong gói cả bài mười phút vào một trang giấy khổ thường, chia làm sáu ô. Trang này vừa là ghi chú của người nói, vừa là bản in đặt trước mặt người duyệt. Thứ tự các ô:

  • Ô 1 – Câu xin: “Duyệt bốn trăm hai mươi triệu thay kệ khu soạn hàng, lắp tuần đầu tháng một.”
  • Ô 2 – Vấn đề hôm nay: hai con số đang tốn tiền mỗi tháng, kèm nguồn số liệu là bảng chấm công và phiếu đổi hàng ba tháng gần nhất.
  • Ô 3 – Phép tính: bảng chi phí – tiết kiệm bốn dòng và câu hoàn vốn, cả kịch bản tốt lẫn kịch bản xấu.
  • Ô 4 – Ba phương án: giữ nguyên, thay một nửa, thay toàn bộ; mỗi phương án một dòng được và một dòng mất.
  • Ô 5 – Rủi ro và cách đỡ: hai rủi ro, mỗi rủi ro một câu cách đỡ.
  • Ô 6 – Việc tiếp theo nếu được duyệt: ai làm gì trong hai tuần tới, mốc ký hợp đồng, mốc lắp đặt.

Trang một ô có lợi ở chỗ người duyệt nhìn thấy cả bức tranh cùng lúc, và có thể chỉ tay vào ô nào họ muốn hỏi. Khi bị hỏi, anh Phong chỉ cần nói “dạ, ở ô thứ ba” và mọi người cùng nhìn về một chỗ.

Khi viết, giữ mỗi ô không quá năm dòng. Nếu một ô tràn ra, phần tràn chuyển sang trang phụ lục đính kèm. Người duyệt muốn chi tiết sẽ lật sang; người không muốn sẽ không bị chìm trong chữ.

Ví dụ tính: chi phí, lợi ích và thời gian hoàn vốn

Con số chỉ thuyết phục khi người nghe theo được phép tính. Anh Phong trình bày phép tính bằng lời, mỗi bước một câu, và để bảng chi tiết trong tài liệu phát tay.

KhoảnHiện tại mỗi thángSau khi thay kệChênh lệch
Tiền làm thêm giờ khu soạn hàng28 triệukhoảng 6 triệugiảm khoảng 22 triệu
Chi phí đổi lại đơn giao sai7 triệukhoảng 2 triệugiảm khoảng 5 triệu
Bảo trì kệ1 triệu2 triệutăng 1 triệu
Cộng36 triệu10 triệutiết kiệm khoảng 26 triệu

Phép tính hoàn vốn nói thành lời: “Bốn trăm hai mươi triệu chia cho khoảng hai mươi sáu triệu tiết kiệm mỗi tháng, ra khoảng mười sáu tháng. Kệ dùng được nhiều năm, nên từ tháng thứ mười bảy là phần lợi.”

Hai điều cần nói rõ khi trình bày bảng này. Thứ nhất, cột “sau khi thay kệ” là ước tính, và ước tính dựa trên gì: anh Phong dựa trên thời gian soạn thử ba mươi đơn trên một dãy kệ mẫu do nhà cung cấp lắp thử. Thứ hai, nếu ước tính sai một nửa thì sao: tiết kiệm còn mười ba triệu, hoàn vốn khoảng ba mươi hai tháng, vẫn trong tuổi thọ của kệ. Nói trước kịch bản xấu khiến kế toán trưởng tin phép tính hơn là nói mỗi kịch bản đẹp.

Đặt ba phương án cạnh nhau

Người duyệt quyết dễ hơn khi được chọn giữa các phương án, thay vì chỉ được hỏi có hay không. Anh Phong đặt ba phương án, kể cả phương án giữ nguyên.

Phương ánChi phíĐược gìMất gì
Giữ nguyên kệ cũ0 đồng đầu tưKhông phải gián đoạn khoTiếp tục khoảng ba mươi sáu triệu mỗi tháng; mùa cao điểm có thể phải thuê thêm người
Thay một nửa khu soạn hàngkhoảng 230 triệuThử trước, rủi ro thấpTiết kiệm chỉ khoảng một nửa; nhân viên phải quen hai kiểu kệ cùng lúc
Thay toàn bộ khu soạn hàng (đề xuất)khoảng 420 triệuTiết kiệm khoảng hai mươi sáu triệu mỗi thángKho giảm công suất trong khoảng năm ngày lắp đặt

Khi trình bày, đi qua bảng theo hàng, mỗi hàng không quá ba câu, rồi nói vì sao bạn chọn hàng cuối. Đừng cố làm cho hai phương án kia trông tệ hơn thực tế; người duyệt nhận ra ngay và mất lòng tin cả vào phương án bạn chọn.

Phương án ở giữa còn có một công dụng: nếu người duyệt chưa sẵn sàng chi đủ, bạn đã có sẵn một lối lùi hợp lý để vẫn ra khỏi phòng với một quyết định, thay vì một lời “để xem sau”.

Nói rủi ro trước khi bị hỏi

Phần rủi ro thường bị bỏ vì người trình bày sợ nó làm đề xuất yếu đi. Thực tế ngược lại. Người duyệt đã quen thấy các đề xuất chỉ toàn ưu điểm, nên khi nghe ai đó chủ động nói điểm yếu, họ chuyển từ tư thế tìm lỗi sang tư thế cùng cân nhắc.

Chọn hai đến ba rủi ro đáng kể nhất, mỗi rủi ro nói theo mẫu ba vế: chuyện gì có thể xảy ra, mất bao nhiêu nếu xảy ra, và bạn đã chuẩn bị gì. Anh Phong nói: “Rủi ro lớn nhất là năm ngày lắp đặt trùng đợt hàng lớn. Nếu trùng, kho chậm giao khoảng hai trăm đơn. Bên em đề nghị lắp vào tuần đầu tháng một, là tuần ít đơn nhất năm ngoái, và chia làm hai đợt để luôn còn một nửa kho chạy.”

Rủi ro thứ hai anh nói về con người: nhân viên quen kệ cũ, tuần đầu có thể chậm hơn. Cách đỡ là cho hai người soạn hàng nhanh nhất tập trên dãy kệ mẫu trước rồi hướng dẫn lại. Những câu như vậy biến rủi ro từ lý do để từ chối thành một phần của kế hoạch.

Có một loại rủi ro bạn nên cẩn thận: rủi ro thuộc trách nhiệm phòng khác. Nêu nó, nhưng đừng phán xét; nói phần bạn cần phòng đó phối hợp và đề nghị một người đầu mối.

Câu chốt xin quyết định và khi người duyệt còn lưỡng lự

Câu chốt mẫu. “Em xin anh chị duyệt phương án thay toàn bộ, bốn trăm hai mươi triệu, lắp tuần đầu tháng một. Nếu anh chị chưa sẵn sàng, phương án thay một nửa vẫn giúp kho bớt khoảng mười ba triệu mỗi tháng.”

Khi nghe “để anh suy nghĩ thêm”. Hỏi lại cụ thể, lịch sự: “Dạ, anh còn băn khoăn ở phần chi phí, phần rủi ro hay thời điểm ạ? Em bổ sung đúng phần đó.” Câu hỏi này biến một lời trì hoãn mơ hồ thành một việc bạn làm được.

Khi người duyệt hỏi có giảm được giá không. Đừng hứa giảm ngay tại chỗ. Nói: “Em đã hỏi hai nhà cung cấp, đây là giá thấp hơn. Em sẽ hỏi thêm về chiết khấu nếu thanh toán sớm và báo lại trước thứ Sáu.”

Khi bị từ chối. Hỏi điều kiện để đề xuất quay lại được: “Nếu quý sau tiền làm thêm giờ vẫn ở mức này, em trình lại được không ạ?” Bạn rời phòng với một mốc, không phải với một chữ không.

Chốt bằng việc tiếp theo. Dù được duyệt hay chưa, kết bằng một câu ai làm gì khi nào. Người duyệt nhớ những buổi trình bày kết thúc bằng việc cụ thể.

Bài tập tối nay: đóng vai người duyệt

Cách nhanh nhất để thấy chỗ yếu của đề xuất là nghe nó bằng tai người duyệt. Bài tập này cần hai mươi phút và một người quen chịu ngồi nghe.

  1. Viết câu xin quyết định đúng một dòng: xin gì, bao nhiêu, khi nào.
  2. Viết phép tính lợi ích thành ba câu nói, không quá một con số mỗi câu.
  3. Liệt kê năm câu hỏi khó nhất mà kế toán trưởng có thể hỏi. Viết câu đáp hai dòng cho mỗi câu.
  4. Nhờ người quen đóng vai người duyệt, đưa họ danh sách năm câu hỏi và dặn hỏi bất kỳ lúc nào, kể cả cắt ngang.
  5. Trình bày trọn mười phút. Ghi lại câu hỏi nào làm bạn ngập ngừng lâu nhất.
  6. Bổ sung câu đó vào phần rủi ro hoặc phần phương án, để lần sau nó được trả lời trước khi bị hỏi.

Nếu không có ai nghe, tự ghi âm rồi nghe lại trong vai người duyệt, với một câu hỏi duy nhất trong đầu: “Nếu là tiền của mình, mình có chi không?”

Câu hỏi thường gặp

Có nên gửi đề xuất bằng văn bản trước buổi trình bày không?

Nên gửi một bản tóm tắt một trang trước một hai ngày, gồm câu xin, phép tính và ba phương án. Người duyệt đọc trước sẽ đến buổi họp với câu hỏi cụ thể, và phần trình bày dùng để trả lời chúng thay vì đọc lại văn bản.

Đề xuất không tính ra tiền được thì trình bày thế nào?

Quy lợi ích về một thứ người duyệt đang theo dõi: số giờ, số khiếu nại, số ngày giao hàng, mức hài lòng đo bằng khảo sát. Nếu thật sự không đo được, nói rõ điều đó và đề nghị chạy thử nhỏ có đo trước khi làm lớn.

Nên trình bày bao nhiêu phương án là vừa?

Ba là con số dễ dùng: giữ nguyên, phương án nhỏ, phương án đề xuất. Nhiều hơn bốn phương án khiến người duyệt khó quyết và dễ hoãn. Ít hơn hai thì người duyệt chỉ có lựa chọn gật hoặc lắc, và lắc thường an toàn hơn với họ.

Nếu sếp trực tiếp không ủng hộ đề xuất thì có nên trình lên cấp cao hơn không?

Thường nên trao đổi với sếp trực tiếp trước, hỏi rõ điểm họ chưa đồng ý và sửa đề xuất. Vượt cấp mà không báo dễ làm hỏng quan hệ làm việc, kể cả khi đề xuất tốt. Nếu vẫn bất đồng, đề nghị sếp cùng trình bày và nêu cả hai quan điểm.

Trình bày đề xuất có cần slide không?

Với mười phút và hai ba người nghe, một trang giấy in sẵn đặt trước mặt mỗi người thường hiệu quả hơn slide. Người duyệt có thể ghi chú, quay lại phép tính, và mang tờ giấy đi khi cần hỏi thêm người khác trước khi quyết.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138