TruyenDat.comTruyền Đạt
Bối cảnh đặc biệt

Nói ở hội thảo khi là diễn giả khách mời: chuẩn bị 20 phút trên sân khấu

Được mời nói ở hội thảo ngành: những câu cần hỏi ban tổ chức, cách chọn một ý cho khán giả lạ, dàn ý 20 phút, làm việc với hậu trường và phiên sau giờ trưa.

Vietnamese man in a light blazer waiting in the dim wings of a conference stage, technician clipping a small microphone to his collar, rear three-quarter view, blue and amber light

Nói ở hội thảo khác nói trong cuộc họp ở chỗ người nghe không quen bạn, không bắt buộc phải nghe bạn và đến từ nhiều nghề khác nhau; vì vậy bài hai mươi phút nên xoay quanh một ý duy nhất mà người ngoài công ty bạn mang về dùng được, mở bằng một tình huống họ nhận ra, và tuyệt đối không biến thành giờ giới thiệu công ty. Phần còn lại là hậu cần: hỏi đủ thông tin từ ban tổ chức, kiểm âm thanh, biết mình đứng ở đâu dưới đèn.

Ví dụ xuyên suốt: anh Phong, trưởng phòng kỹ thuật một công ty kho vận, được mời nói hai mươi phút ở một hội thảo ngành khoảng ba trăm người. Phiên của anh rơi vào một giờ ba mươi chiều, ngay sau bữa trưa. Anh chưa từng đứng trên sân khấu có đèn chiếu và màn hình lớn. Bài này đi theo anh từ lúc nhận lời tới lúc rời sân khấu.

Hội thảo khác buổi họp ở những điểm nào

Trong cuộc họp, người nghe ngồi đó vì công việc bắt buộc, họ biết bạn là ai và bối cảnh vấn đề. Ở hội thảo, ba trăm người đến từ nhiều công ty, có người làm kho, có người làm phần mềm, có người làm đầu tư. Họ chọn ngồi lại phòng này trong khi bên ngoài có quầy trưng bày, có cà phê, có người quen để nói chuyện. Nếu năm phút đầu không cho họ lý do ở lại, họ sẽ đứng lên đi ra, và sân khấu có đèn chiếu sẽ cho bạn thấy rõ từng người rời chỗ.

Điểm khác thứ hai là bạn chỉ là một mắt xích trong chương trình. Có người dẫn chương trình giới thiệu bạn, có diễn giả trước và sau, có đội kỹ thuật điều khiển slide và micro. Bạn không tự quyết được giờ giấc: phiên trước lố mười phút thì phiên của bạn có thể bị cắt mười phút.

Điểm thứ ba là người nghe đánh giá cả công ty qua bạn. Nói hay, người ta tìm đến danh thiếp của bạn. Nói như đọc tài liệu quảng cáo, người ta nhớ công ty bạn là nơi nói dài. Chính vì vậy, bài nói ở hội thảo cần phục vụ người nghe trước, còn hình ảnh công ty là hệ quả đi kèm chứ không phải mục tiêu chính của hai mươi phút.

Mười câu cần hỏi ban tổ chức trước khi soạn bài

Anh Phong gửi danh sách này ngay sau khi nhận lời. Mỗi câu trả lời thay đổi một phần của bài nói.

  • Khán giả gồm những ai, tỷ lệ người trong ngành và ngoài ngành ra sao?
  • Chủ đề chung của hội thảo và của phiên mình là gì, ai nói trước và sau mình, họ nói về đề tài gì?
  • Mình có đúng hai mươi phút, hay hai mươi phút đã gồm hỏi đáp?
  • Có phần hỏi đáp riêng không, hay gộp chung cuối phiên với các diễn giả khác?
  • Sân khấu rộng bao nhiêu, có bục không, mình được đi lại không?
  • Micro loại nào: cài áo, cầm tay, hay micro cố định trên bục?
  • Ai bấm chuyển slide, mình có được cầm bút điều khiển không, màn hình phụ đặt ở đâu?
  • Slide cần nộp trước lúc nào, khung hình theo tỷ lệ nào?
  • Người dẫn chương trình sẽ giới thiệu mình thế nào, mình có được gửi sẵn đoạn giới thiệu không?
  • Có được nhắc tên công ty, giới thiệu sản phẩm không, hay ban tổ chức yêu cầu bài thuần chuyên môn?

Câu cuối cùng hay bị bỏ qua nhất. Nhiều hội thảo có quy định rõ diễn giả không quảng cáo; biết trước giúp bạn khỏi phải cắt slide vào phút chót.

Chọn một ý người ngoài công ty mang về được

Bản nháp đầu tiên của anh Phong có tám ý: lịch sử phòng kỹ thuật, hệ thống kho, ba dự án, đội ngũ, kế hoạch năm sau. Đó là bài báo cáo nội bộ. Người làm kho ở công ty khác không cần biết phòng của anh có bao nhiêu người; họ cần biết một điều họ có thể làm thử ở kho của mình tuần sau.

Cách lọc: viết ra câu "Sau hai mươi phút, người làm kho ở công ty khác sẽ biết cách…" rồi điền vế sau. Anh Phong thử năm cách điền và chọn: "biết cách giảm số lần soạn hàng sai bằng việc sắp lại vị trí kệ theo tần suất lấy hàng, không cần đầu tư máy mới". Cả bài xoay quanh ý đó.

Ý tốt cho hội thảo có ba dấu hiệu: người ngoài ngành hiểu được trong một câu, có ví dụ thật từ việc bạn đã làm (giữ kín số liệu nhạy cảm của công ty), và người nghe làm thử được mà không cần mua gì của bạn. Nếu ý của bạn chỉ dùng được khi mua sản phẩm công ty mình, đó là bài chào hàng, nên để dành cho buổi gặp riêng với khách quan tâm.

Những ý bị loại không mất đi. Anh Phong gom chúng vào một trang tóm tắt gửi ban tổ chức để phát cho ai muốn đọc thêm.

Dàn ý hai mươi phút cho sân khấu

Đây là bản anh Phong mang lên sân khấu, mỗi dòng ghi vào một thẻ giấy nhỏ để cầm tay phòng khi màn hình phụ hỏng.

PhútPhầnCâu mẫu hoặc nội dung
0–1Mở bằng tình huống"Bảy giờ sáng, một xe hàng chuẩn bị xuất bến thì phát hiện thiếu hai thùng vì người soạn hàng lấy nhầm kệ. Ai ở đây từng nhận cuộc gọi như vậy?"
1–3Nói rõ người nghe được gì"Hai mươi phút tới, bên mình chia sẻ một cách sắp lại kệ mà kho nào cũng thử được trong một tuần, không cần mua thêm máy."
3–8Vấn đề: vì sao soạn saiBa nguyên nhân, mỗi nguyên nhân một ảnh chụp kệ thật đã che thông tin khách hàng
8–14Cách làm: ba bước sắp lại kệMỗi bước một ví dụ trước và sau
14–17Điều không như mong đợiHai lỗi đội của anh mắc khi làm lần đầu và cách sửa
17–19Việc làm thử tuần sauMột bước nhỏ nhất người nghe có thể bắt đầu
19–20Kết và cảm ơn"Nếu tuần sau quý vị chỉ làm được một việc, hãy đếm xem mười mã hàng nào được lấy nhiều nhất và đưa chúng ra gần cửa."

Phần "điều không như mong đợi" là phần người nghe thích nhất ở hội thảo: nó cho thấy bạn nói từ trải nghiệm thật chứ không phải từ tài liệu.

Làm việc với hậu trường trước giờ lên

Hai mươi phút trên sân khấu được quyết định một phần bởi mười lăm phút trong cánh gà. Anh Phong đến trước giờ phiên của mình một tiếng.

  1. Tìm người phụ trách kỹ thuật, giới thiệu mình là diễn giả phiên nào. Hỏi họ slide của bạn đã nằm đúng thứ tự trong máy chưa, mở thử trang đầu và trang cuối.
  2. Đeo micro cài áo sớm. Cục phát nằm ở thắt lưng hoặc túi sau, nên mặc quần có thắt lưng hoặc áo có túi. Kẹp micro ở giữa ngực, cách cằm khoảng một gang tay, cùng phía với hướng bạn hay quay đầu.
  3. Đứng thử trên sân khấu khi phòng còn trống. Tìm điểm sáng nhất (đèn chiếu thường rọi một vùng, ra khỏi vùng đó mặt bạn tối), tìm màn hình phụ, đếm số bước từ cánh gà tới điểm đứng.
  4. Thống nhất ký hiệu với người bấm slide nếu bạn không tự bấm. Ví dụ gật đầu là chuyển, hoặc câu "trang tiếp theo" nói nhẹ.
  5. Gửi người dẫn chương trình đoạn giới thiệu ba câu: bạn là ai, vì sao bạn nói chủ đề này, bài nói giúp người nghe điều gì. Nhờ họ đọc đúng tên và chức danh.
  6. Tắt tiếng điện thoại, bỏ chìa khoá và vật kêu ra khỏi túi. Micro cài áo thu rõ cả tiếng chìa khoá va nhau.

Phiên sau giờ trưa và khi phiên trước lố giờ

Sau bữa trưa, người nghe buồn ngủ, đừng mở bằng số liệu. Mở bằng tình huống có người, có hành động, và trong năm phút đầu cho người nghe làm một việc nhỏ như giơ tay trả lời câu hỏi. Đứng gần mép sân khấu hơn, giọng có nhịp rõ hơn so với phiên buổi sáng.

Phiên trước lố mười phút, bạn còn mười phút. Chuẩn bị sẵn bản rút gọn: giữ phần mở, giữ ba bước cách làm, bỏ phần nguyên nhân và nói gọn phần lỗi gặp phải. Đừng nói nhanh gấp đôi để nhồi đủ hai mươi phút vào mười phút, người nghe chỉ thấy bạn vội.

Đừng than chuyện bị cắt giờ. Câu "vì thời gian không còn nhiều nên em nói nhanh" làm người nghe thấy họ đang nhận bản thiếu. Cứ nói bản mười phút như thể đó là bài trọn vẹn.

Không vượt giờ của mình. Diễn giả sau bạn cũng đã chuẩn bị. Nhờ người dẫn chương trình giơ thẻ báo còn năm phút và còn một phút, và khi thấy thẻ một phút thì chuyển ngay sang câu kết.

Sau khi rời sân khấu

Bài nói ở hội thảo chưa kết thúc khi bạn bước xuống. Giờ giải lao ngay sau phiên là lúc những người quan tâm thật sự tìm đến bạn, và nhiều cơ hội hợp tác bắt đầu ở hành lang chứ không phải ở phần hỏi đáp. Đừng vội vào hậu trường thu dọn rồi ra về; hãy đứng gần lối ra của phòng chừng mười lăm phút.

Chuẩn bị sẵn câu trả lời ngắn cho câu hỏi hay gặp nhất: "Công ty anh làm việc này mất bao lâu?", "Anh có tài liệu không?". Nếu ban tổ chức cho phép, nói rõ cách lấy tài liệu tóm tắt qua ban tổ chức thay vì phát danh thiếp tràn lan.

Tối hôm đó, ghi lại ba câu hỏi người nghe đặt ra và chỗ nào trong bài bạn thấy phòng im nhất, chỗ nào nhiều người cúi xuống điện thoại. Lần sau được mời, bạn sửa bài từ chính những ghi chép ấy. Anh Phong ghi rằng phần ảnh trước và sau của kệ hàng làm cả phòng ngẩng lên, còn phần nguyên nhân thì dài; lần sau anh cắt phần nguyên nhân còn hai phút và thêm một ảnh trước và sau nữa vào phần cách làm.

Câu hỏi thường gặp

Diễn giả khách mời có nên giới thiệu công ty mình không?

Nên giới thiệu ngắn trong một hai câu ở đầu bài để người nghe biết bạn nói từ trải nghiệm nào. Phần còn lại dành cho nội dung hữu ích. Nếu ban tổ chức cấm quảng cáo, chỉ nói tên công ty khi người dẫn chương trình giới thiệu.

Có nên học thuộc lòng bài nói hội thảo không?

Nên thuộc nguyên văn câu mở, các câu chuyển giữa các phần và câu kết. Phần giữa chỉ cần thuộc ý và ví dụ. Thuộc từng chữ cả bài khiến bạn dễ hoảng khi quên một chữ trên sân khấu lớn.

Đèn chiếu chói mắt không nhìn thấy khán giả thì nhìn đâu?

Nhìn về các khu vực của khán phòng như thể đang nhìn người thật: giữa, trái, phải, hàng xa. Khán giả không biết bạn bị chói. Đến sớm đứng thử dưới đèn để mắt quen trước.

Nếu slide bị chuyển nhầm trang trên sân khấu thì sao?

Nói nhẹ với người bấm "cho mình quay lại trang trước" rồi tiếp tục, không xin lỗi dài. Vì đã có thẻ giấy dàn ý trong tay, bạn vẫn nói được dù slide chậm vài giây.

Phần hỏi đáp chung với các diễn giả khác cần chuẩn bị gì?

Đọc trước đề tài của các diễn giả cùng phiên để biết chỗ nào bài của bạn bổ sung hoặc khác họ. Khi câu hỏi dành cho cả bàn, trả lời ngắn và nhường lời, đừng chiếm hết thời gian của phần hỏi đáp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138