TruyenDat.comTruyền Đạt
Bối cảnh đặc biệt

Phát biểu chia tay đồng nghiệp nghỉ hưu, chuyển công tác: lời 3 phút ấm mà không sến

Lời phát biểu chia tay đồng nghiệp nghỉ hưu hay chuyển công tác: dàn ý ba phút, chọn chi tiết thật, tông giọng theo từng kiểu chia tay và lời đáp của người được tiễn.

Vietnamese office team gathered around a small table with flowers and a cake, a gray-haired woman colleague receiving a bouquet, seen from the side, soft late afternoon light

Lời phát biểu chia tay đồng nghiệp nghỉ hưu hay chuyển công tác nên dài khoảng ba phút và làm ba việc: kể lại một hai việc cụ thể người đó đã làm mà cả phòng nhớ, nói điều người ở lại sẽ giữ từ họ, và chúc một lời gắn với chặng sắp tới của chính người đó. Lời chia tay chạm được người nghe nhờ chi tiết thật, không nhờ những cụm từ như "tấm gương sáng" hay "người chị cả kính yêu".

Ví dụ xuyên suốt: anh Đức, trưởng phòng tài chính một công ty xây lắp, phát biểu trong buổi tiệc nhỏ chia tay cô Nga, kế toán làm ở công ty hơn hai mươi năm, nghỉ hưu cuối tháng. Có khoảng ba mươi người, cả đồng nghiệp đã nghỉ được mời về. Anh Đức kém cô Nga gần hai mươi tuổi và từng là nhân viên dưới quyền cô.

Ba việc một lời chia tay cần làm

Việc thứ nhất là ghi nhận. Người sắp đi muốn biết những năm tháng của mình để lại dấu vết. Ghi nhận tốt không phải liệt kê chức vụ, mà là kể một việc mà nếu người đó không làm thì mọi thứ đã khác. Với cô Nga, đó là năm công ty bị kiểm tra thuế, cô ngồi lại ba tuần đối chiếu từng chứng từ của năm năm trước, nhờ đó công ty không bị truy thu oan.

Việc thứ hai là nói điều người ở lại sẽ giữ. Đây là phần làm lời chia tay khác lời khen: nó cho người đi thấy họ vẫn còn trong cách phòng làm việc. Anh Đức chọn câu: "Đến giờ cả phòng vẫn giữ thói quen của cô, cuối ngày thứ Sáu không ai về khi sổ quỹ chưa khớp."

Việc thứ ba là chúc gắn với chặng sắp tới. "Chúc cô sức khoẻ" ai cũng nói. "Chúc cô có nhiều buổi sáng đi chợ với cháu ngoại như cô vẫn mong mà mấy năm nay chưa làm được" thì cô Nga biết anh đã thật sự nghe cô kể chuyện.

Ba việc này gói gọn trong ba phút. Mọi phần khác như lịch sử công ty, thành tích phòng, lời cảm ơn ban giám đốc đều không phải trọng tâm của buổi tiễn. Nếu bạn còn muốn nói thêm, giữ lại cho lúc trò chuyện riêng với người được tiễn sau phần phát biểu.

Dàn ý ba phút

Anh Đức chia ba phút như sau, mỗi phần một câu mở viết sẵn.

Thời gianPhầnCâu mở
0:00–0:20Lý do có mặt hôm nay"Hôm nay cả phòng ngồi đây vì một người mà ai trong phòng cũng từng được giúp ít nhất một lần."
0:20–1:30Một hai việc cụ thể"Năm công ty bị kiểm tra thuế, cô Nga…"
1:30–2:10Điều người ở lại giữ"Đến giờ cả phòng vẫn giữ thói quen của cô…"
2:10–2:40Lời chúc gắn với chặng sau"Chúc cô có nhiều buổi sáng đi chợ với cháu ngoại…"
2:40–3:00Mời người được tiễn nói"Giờ mời cô Nga nói vài lời với cả phòng."

Phần cuối hay bị quên: nhường lời cho người được tiễn. Nhiều buổi tiệc chia tay kết thúc mà nhân vật chính chưa kịp nói câu nào vì mọi người đã cầm ly và bắt đầu ăn.

Phần dài nhất là việc cụ thể, vì đó là phần chỉ người làm cùng mới kể được. Lời chào và lời chúc ai cũng nói; một câu chuyện có ngày tháng và việc làm thì chỉ phòng này có. Nếu buổi tiệc có lãnh đạo cấp cao hơn phát biểu, hỏi trước họ sẽ nhắc chuyện gì để hai người không kể cùng một chuyện.

Chọn chi tiết thật: hỏi ai, chọn gì

Hỏi ba người làm cùng lâu nhất. Anh Đức gọi cho hai đồng nghiệp đã nghỉ và một người cùng phòng lâu năm, hỏi đúng một câu: "Anh chị nhớ nhất chuyện gì về cô Nga?". Chuyện kiểm tra thuế được hai người nhắc lại, anh chọn chuyện đó.

Chọn việc, không chọn tính cách. "Cô tận tuỵ" là tính cách. "Cô ngồi lại ba tuần đối chiếu chứng từ" là việc. Người nghe tự rút ra tính cách từ việc, và tin hơn khi họ tự rút ra.

Thêm một chi tiết nhỏ đời thường. Ví dụ chiếc ấm trà cô pha lúc ba giờ chiều cho cả phòng. Chi tiết nhỏ làm cả phòng cười nhẹ, cân lại phần trang trọng.

Tránh chuyện riêng tư và chuyện sức khoẻ. Không nhắc lý do nghỉ nếu đó là chuyện sức khoẻ hay gia đình mà người đó chưa muốn công khai. Không nhắc mâu thuẫn cũ, kể cả khi đã thành chuyện đùa trong phòng.

Kiểm chi tiết trước. Hỏi lại năm tháng, con số. Nói "hai mươi năm" khi cô đã làm hai mươi ba năm là chuyện cô sẽ nhớ.

Nếu bạn từng là cấp dưới của người được tiễn, nói ra điều đó. Anh Đức mở phần việc cụ thể bằng câu "Hồi em mới vào, chính cô là người dạy em lập bảng đối chiếu công nợ". Một câu như vậy cho cả phòng thấy dấu ấn của cô Nga nằm ngay trong người đang đứng phát biểu, và người trẻ trong phòng hiểu vì sao buổi tiễn này quan trọng.

Nghỉ hưu, chuyển công tác hay nghỉ việc sang nơi khác

Cùng là chia tay nhưng tông giọng khác nhau. Đọc đúng hoàn cảnh giúp lời nói không bị lạc.

Hoàn cảnhTông nên giữNên nóiNên tránh
Nghỉ hưuTrân trọng, ấm, có chút vuiNhững năm đã đóng góp, chặng sống mới của họNhắc tuổi tác theo kiểu đùa "giờ thì già rồi"
Chuyển công tác nội bộNhẹ, như tiễn người sang phòng bênViệc họ để lại, lời hẹn còn làm việc cùngLàm như một cuộc chia ly lớn
Nghỉ việc sang công ty khácLịch sự, chúc thật lòngViệc họ đã làm, lời chúc cho chỗ mớiBóng gió chuyện "bỏ đi", nhắc lương bổng, nói xấu nơi mới
Chia tay sau thời gian khó khăn chungNgắn, tôn trọngCảm ơn những việc cụ thểNhắc lại khó khăn, hứa hẹn những điều mình không quyết được

Với người nghỉ việc sang nơi khác, lời chia tay của trưởng bộ phận còn được những người ở lại lắng nghe kỹ. Họ đọc qua đó cách công ty đối xử với người rời đi, và đó là thông điệp gửi tới cả phòng.

Đang nói và nói lại thành

Những câu bên trái gặp ở hầu hết các buổi tiễn. Chúng lịch sự nhưng có thể dùng cho bất kỳ ai, nên người được tiễn không thấy mình trong đó.

Đang nóiNói lại thành
"Cô là tấm gương sáng về tinh thần trách nhiệm cho thế hệ trẻ.""Năm kiểm tra thuế, cô ngồi lại ba tuần đối chiếu từng chứng từ của năm năm trước."
"Hơn hai mươi năm cống hiến không mệt mỏi cho công ty.""Hai mươi ba năm, gần hai trăm tám mươi lần chốt sổ cuối tháng, chưa lần nào cô để phòng phải làm lại."
"Sự ra đi của cô là mất mát lớn của tập thể.""Từ thứ Hai tới, ba giờ chiều phòng mình sẽ phải tự pha trà."
"Kính chúc cô dồi dào sức khoẻ, hạnh phúc, an khang, thịnh vượng.""Chúc cô có nhiều buổi sáng đi chợ với cháu ngoại như cô vẫn mong."

Câu thứ ba bên phải nghe nhẹ nhàng, gần như câu đùa, nhưng nó nói đúng điều câu bên trái muốn nói: phòng sẽ thiếu cô. Lời chia tay ở công ty không cần trang trọng như diễn văn; nó cần gần như lời người nhà nói với nhau. Trước khi dùng một con số như câu thứ hai, kiểm lại với người giữ sổ sách để không nói quá.

Khi chính bạn là người được tiễn

Đến lượt người được tiễn nói, nhiều người lúng túng vì không chuẩn bị, hoặc xúc động đến mức chỉ nói được "cảm ơn mọi người". Điều đó không sai, nhưng nếu bạn biết trước sẽ có buổi chia tay, hai phút chuẩn bị giúp bạn nói được điều mình muốn.

Khung đơn giản cho lời đáp: cảm ơn một hai người cụ thể bằng một việc họ đã làm cho bạn; kể một khoảnh khắc ở nơi này bạn sẽ nhớ; gửi một lời dặn hoặc lời chúc cho người ở lại. Ví dụ cô Nga nói: "Cô cảm ơn Đức, hồi mới vào cháu hỏi cô cả trăm câu, giờ cháu ngồi chỗ trưởng phòng. Cô sẽ nhớ cái ấm trà ba giờ chiều. Cả phòng nhớ giữ sổ quỹ khớp mỗi thứ Sáu nhé."

Nếu bạn nghỉ việc sang nơi khác, lời đáp nên ngắn và tích cực: cảm ơn, nói điều học được, chúc người ở lại. Không giải thích lý do ra đi, không nhắc những điều chưa vừa lòng. Và nếu xúc động, cứ dừng một nhịp; không ai trong phòng muốn bạn phải gồng lên.

Chuẩn bị trong một buổi tối

Ba phút không cần cả tuần, nhưng cần một tối nói thành tiếng.

  1. Gọi hỏi hai ba người làm cùng lâu nhất một chuyện họ nhớ. Chọn một chuyện, ghi đúng năm tháng và chi tiết.
  2. Viết năm dòng dàn ý như bảng trên, mỗi dòng một câu mở.
  3. Nói to hai lần, bấm giờ. Gạch mọi cụm từ trang trọng chung chung: "tấm gương", "cống hiến không mệt mỏi", "người chị cả kính yêu".
  4. Đọc cho một người không quen người được tiễn nghe. Nếu họ hình dung được người đó là ai, lời của bạn đã đủ cụ thể.
  5. Chuẩn bị sẵn một câu mời người được tiễn nói, và báo trước cho họ để họ không bị bất ngờ.

Hôm đó anh Đức nói hết hai phút năm mươi giây. Khi anh nhắc chuyện kiểm tra thuế, hai đồng nghiệp đã nghỉ gật đầu liên tục. Khi anh mời, cô Nga nói được trọn lời đáp đã chuẩn bị, vì anh đã báo trước cho cô từ hôm thứ Hai. Bài tập tối nay nếu bạn sắp phải tiễn ai: viết ra một việc cụ thể người đó đã làm cho bạn, chỉ một câu, có ngày tháng. Câu đó là lõi của cả lời phát biểu.

Câu hỏi thường gặp

Phát biểu chia tay đồng nghiệp nên dài bao lâu?

Khoảng hai đến bốn phút là vừa cho người phát biểu chính. Nếu có nhiều người muốn nói, mỗi người nên dưới một phút. Dành thời gian cho người được tiễn nói và cho mọi người trò chuyện riêng với họ.

Có nên làm video hay trình chiếu ảnh trong buổi chia tay không?

Có thể, nếu ngắn và có ảnh của nhiều giai đoạn. Đặt phần ảnh trước lời phát biểu chính để không khí ấm lên. Đừng để phần trình chiếu dài hơn lời của chính người được tiễn.

Nếu không thân với người nghỉ hưu thì nói gì?

Hỏi những người làm cùng họ lâu nhất để lấy một chuyện cụ thể, rồi nói rõ đó là chuyện bạn được nghe kể. Lời chia tay chân thành vẫn được, miễn là có chi tiết thật thay vì những lời khen chung chung.

Có nên nhắc đến lý do người đó nghỉ việc không?

Chỉ nhắc khi đó là lý do công khai và vui vẻ như nghỉ hưu đúng tuổi hay chuyển sang vị trí mới. Nếu lý do là sức khoẻ, gia đình hay bất đồng, không nhắc đến trong lời phát biểu.

Người được tiễn khóc giữa chừng thì người phát biểu nên làm gì?

Dừng lại, chờ một nhịp, có thể mời họ ngồi xuống hoặc đưa nước. Không cần nói gì thêm để an ủi trước cả phòng. Khi họ ổn, nói tiếp câu đang dở hoặc chuyển ngay sang lời chúc và mời mọi người nâng ly.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138